ژیپس
2 تیر 89 ساعت 10:00 | نوشته ‌شده به دست گچ سمنان | ( نظرات )

ژیپس

انیدریت مصارف بسیار محدودی دارد، در صورتی كه مصارف ژیپس بسیار گسترده است.
مصارف مهم ژیپس عبارتند از: پوشش داخلی ساختمان، گچ بری، قالبهای ریخته گری دندان و جواهرات، همچنین در تهیه سیمان و كشاورزی.
داروسازی :
کانی های ژیپس و انیدریت در مصارف دارویی تحت عنوان سولفات کلسیم استفاده می شود. ترکیب مورد استفاده در داروها به شکل گچ پخته شده 1/2H2O. ‍‍CaSO4 است که پودری سفید رنگ و بدون بو است. این ماده به مقدار کم در آب محلول است ولی در اسیدهای معدنی رقیق (Dilute Mineral Acid) بیشتر محلول است و در الکل عملا غیر محلول می باشد.
از پودر سولفات کلسیم به عنوان پر کننده قرص ها و کپسول ها استفاده می شود، همچنین از پودر گچ مرده(پخته شده ) خالص 1/2H2O. ‍‍CaSO4 برای تهیه پلاستر پاریس Plaster Paris مخصوص گچ گرفتن در شکستگی و ضرب دیدگی استخوان ها و در قالب گیری دندان در دندان پزشکی استفاده می شود. به علاوه پودر آن به دلیل دارا بودن خاصیت جذب رطوبت، در درمان زخم هایی با ترشح زیاد نیز کاربرد دارد.

انواع گچ :
گچ ها را به دو نوع آلفا و بتا تقسیم می نمایند:
•گچ آلفا
گچ آلفا در اتوکلاو در فشار و حرارت حدودC °97 تولید می شود، در صورتی که گچ بتا در دمای C °100 به دست می آید.این نوع گچ به دلیل حلالیت کم و زمان گیرش طولانی به عنوان قالب دندان سازی، مجسمه سازی و جواهرات استفاده می شود.
•گچ بتا
گچ بتا به دلیل حلالیت بالا و زمان گیرش کوتاه به مصارف ساختمانی می رسد. قسمت اعظم گچ به عنوان پوشش داخلی ساختمانها مصرف می شود.

جدول 3- انواع گچ ها و شرایط تشکیل و مصارف آنها.

جدول 4- دمای پخت و ترکیب انواع گچ

نوع تكلیس‌شده:
نوع β ژیپس تا اندازه 100 مش پودر شده و در دمای C °250 به مدت 2 ساعت و بعد در دمای 300-250 ° C حرارت داده ‌شده تا 75% آب تبلور خود را از دست بدهد. بیشتر از 95% ژیپس‌های رایج تكلیس شده‌اند. به محض اضافه كردن آب به گچ، فرآیند عكس تكلیس اتفاق می‌افتد و بلورهایی با دو ملكول آب تشكیل می‌شود. قبل از خشك‌شدن و سخت شدن، این خمیره را می‌توان به هر قالبی درآورد. از طرفی این ماده دربرابر آتش نیز مقاوم است كه به عنوان تخته‌گچی، گچ‌دیوار، گچ‌ساختمانی و... مصرف می‌شود. مصرف آن به‌طور سالانه 2300 میلیون متر مربع در آمریكای شمالی، 600 میلیون در اروپا و 650 میلیون متر مربع در ژاپن است. افزودنی‌های دیگر مانند پرلیت، شیشه و خمیرهای پلی‌مری نیز می‌تواند به آن اضافه گردد.
ژیپس تكلیس شده را در ساخت قالب‌های صنعتی مصرف می‌كنند (سرویس‌های بهداشتی، سفال، ریخته‌گری فلزات)، گچ سفید هنری و گچ مجسمه‌سازی (اشیاء دكوری و تزیینی)، گچ دندانسازی و قالب‌گیری (كاربرد پزشكی)، ماده سیمانی در چاه‌های حفاری. زمان سفت‌شدن گچ كه در حالت عادی 20 دقیقه است را می‌توان با افزودن نمك‌های فلزی تغییر داد.

نوع تكلیس نشده:
ژیپس خام را به خاكه ‌جوش (كلینكر) اضافه می‌كنند تا به عنوان منبع سولفات و كلسیم، زمان سفت شدن سیمان را كنترل كنند (تعویق انداز در سیمان). ژیپس نسبتا در آب محلول بوده و منشاء گوگرد و كلسیم برای محصولات مشخصی مانند بادام ‌زمینی، سبزیجات، سیب‌زمینی و كتان است. همچنین با نرم‌كردن خاك سبب افزایش نفوذپذیری و میزان هوای موجود در خاك می‌شود.
ژیپس می‌تواند به عنوان منبع كلسیم و گوگرد در شیشه‌سازی بجای سولفات سدیم بكار رود. یك كاربرد آن به عنوان ماده رشته‌ای در آب پخش شده و مانع از نفوذ نور خورشید شده و از رشد جلبك‌های هوازی در استخر جلوگیری می‌كند.
ژیپس یا انیدریت مواد بی‌اثری هستند كه توانایی جذب بالایی دارند (متسع كننده غذای جانوری، حشره‌كش‌ها). بعضی از انواع آن با توجه به ساینده نبودن، درخشندگی 97%، ضریب شكست 58/1-52/1 و جذب نفت 26-25 cc/100g به عنوان پركننده مورد استفاده قرار می‌گیرند (در پلاستیك، چسب، رنگ، پركننده، چوب، ملات، پارچه، رس‌های مدل‌سازی، غذا و داروسازی).
ژیپس نوع α در فرآیند تر ساخته‌شده و در دمای 150-120C سخت‌تر و محكم‌تر بوده و آب كمتری نیاز دارد.

استانداردها:
تفاوت‌های اساسی بین ژیپس طبیعی و محصول همراه وجود دارد که عبارتند از :
ژیپس طبیعی:
میزان CaSO4 درژیپس طبیعی از كمتر از 50% تا بیش از 95% تغییرمی كند. آهك و انیدریت نامحلول قسمت عمده آلاینده ها را تشكیل می‌دهند، در حالیكه ژیپس محصول همراه بیش از 95% خالص بوده و ناخالصی‌های آن گردوغبار، نمك‌های نامحلول، فلزات كمیاب، سولفیت كلسیم اكسید نشده و آلكالی‌های واكنش نداده است.

ژیپس به عنوان محصول همراه:
ژیپس به عنوان محصول همراه شكل دانه‌ها متغیر است، سوزنی تا بلوكی و اندازه ذرات 300> تا 10< میكرومتر است.

كشاورزی:
70% CaSO4، 90-80% از دانه‌ها درحد 100 مش.
تغییراتی که توسط ژیپس ایجاد می شود عبارتند از :
1-بهبود ساختمان خاک و نرم کردن خاک های رس
2-تأمین کلسیم مورد نیاز گیاهان
3-خنثی کردن سدیم خاک های قلیایی
4-زلال کردن آب برکه های گل آلود
5-فعال کردن موجودات میکروسکوپی
6-تأمین سولفور مورد نیاز گیاهان

تهیه اسید سولفوریک و اکسید کلسیم:
در سیمان:
حداقل 65% CaSO4 و اندازه ذرات 51-6 میلیمتر.

پركننده:
97% CaSO4.2H2O، درخشندگی 97%.

مواد غذایی و داروسازی:
CaSO4.2H2O 75/96% و حداكثر 3 ppm آرسنیك، سلنیم 30 ppm، فلوئور 30 ppm، فلزات سنگین 10 ppm، آهن 100 ppm،سرب 10 ppm.

گچ دیوار:
ژیپس< 85%، ولی بهتر است كه حداقل 95/94% + 2-5/0% سولفات كلسیم داشته باشد. سدیم 250 -75 ppm، كلر 400-120 ppm، منیزیم 250-50 ppm، پتاسیم 75 ppm، 15-10% آب آزاد و90% ذرات 100 مش و 75% 200 مش. نوع محصول همراه می‌بایست خاكة كمی داشته باشد، كلر و سولفات اكسید نشده >100ppm.

گوگردزدایی از گازهای زائد:
95 % CaSO4.2H2O، رطوبت كمتر از 10%، MgO >1/0%، كلر، منیزیم و پتاسیم> 01/0%، Na2O > 06/0%، كمتر از 1% Fe2O3، SiO2 >0/1% ،SO2 > 25/0%، كل اكسیدهای فلزی> 5/3%، PH 9/5، چگالی 75-68، اندازه متوسط دانه‌ها 20 میكرومتر.

بازیافت:
تسهیلاتی برای بازیافت زائدات گچ دیوار از محل‌های تولید وجود دارد (جداكردن ژیپس و كاغذ). هزینه فزآینده دفع سبب تشویق برای بازیافت ژیپس به صورت محصول همراه تا حد امكان شده است.

جایگزین‌ها:
براساس قیمت و موجود بودن گچ مورد استفاده در گچ‌كاری یا دیگر مصالح ساختمان رقابت می‌كنند. رقیب اصلی ژیپس طبیعی، ژیپس محصول جانبی حاصل از اسید فسفریك، گوگردزایی گازهای آلوده دودكش‌های برج‌های تولید دی‌اكسید تیتانیوم و غیره است.
30% از ژیپس مصرفی آمریكا و ژاپن از واردات تأمین می‌شود. مصرف ژیپس به عنوان محصول همراه رو به افزایش است و در حال حاضر 65% از ژیپس عرضه شده در ژاپن و 10% در آمریكا را شامل می‌شود.


می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
نویسندگان
دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :